Γράφει ο Αθανάσιος Σαββάκης
Το νέο πλαίσιο της ΕΕ για τη δέσμευση άνθρακα στη γεωργία (Κανονισμός 2024/3012) είναι ένα σημαντικό βήμα για πιο αξιόπιστο MRV (monitoring, reporting, verification) και υψηλότερη κλιματική ακεραιότητα στα έργα που στοχεύουν στην αποθήκευση άνθρακα στο έδαφος και στις δασικές εκτάσεις. Οι νέες μεθοδολογίες δίνουν μεγαλύτερη ευελιξία, ώστε να αντανακλώνται καλύτερα οι εδαφοκλιματικές συνθήκες και να μειώνεται το κόστος παρακολούθησης.
Την ίδια στιγμή, όμως, αγροτικές οργανώσεις και περιβαλλοντικές ΜΚΟ επισημαίνουν ότι πίσω από αυτήν την πρόοδο παραμένουν σοβαρές «γκρίζες ζώνες» σε ζητήματα όπως baseline, additionality και κίνδυνος αναστροφών. Από τον καθορισμό των βασικών γραμμών και τα κριτήρια επιλεξιμότητας, μέχρι τις μακροχρόνιες υποχρεώσεις παρακολούθησης, αρκετές ρυθμίσεις κινδυνεύουν να κρατήσουν πολλούς παραγωγούς εκτός παιχνιδιού ή να υποτιμήσουν κρίσιμες εκπομπές όπως το μεθάνιο από την κτηνοτροφία, ενώ υπάρχουν και ανησυχίες για περιβαλλοντικούς κινδύνους από τεχνολογίες όπως οι αναστολείς νιτροποίησης, αν δεν υπάρξουν ξεκάθαρες δικλίδες ασφαλείας για τα ύδατα και τη βιοποικιλότητα του εδάφους.
Μέσα σε αυτό το τοπίο, η Biosolids βρίσκεται στο σημείο όπου συναντιούνται η κλιματική ακεραιότητα και η δυνατότητα πραγματικής συμμετοχής των παραγωγών. Μέσα από την κυκλική αξιοποίηση βιοστερεών και οργανικών υπολειμμάτων, ενισχύουμε τον οργανικό άνθρακα στο έδαφος, βελτιώνουμε τη δομή και τη γονιμότητα, μειώνουμε την εξάρτηση από συνθετικά λιπάσματα και αναπτύσσουμε πρακτικές που μπορούν να ενταχθούν σε σχήματα πιστοποίησης άνθρακα, με μετρήσιμα και επαληθεύσιμα αποτελέσματα. Οι λύσεις εφαρμόζονται ήδη σε ελληνικές καλλιέργειες και δείχνουν πώς η κλιματική πολιτική μπορεί να μεταφραστεί σε πραγματικό impact για το έδαφος και το εισόδημα του παραγωγού.
Πιστεύω ότι το πραγματικό στοίχημα της γεωργίας άνθρακα είναι τριπλό:
– Να έχουμε σαφείς, εφαρμόσιμες μεθοδολογίες και robust MRV, που να ταιριάζουν στην πραγματικότητα του αγρού και όχι μόνο στη λογική των κανονισμών.
– Να διαμορφωθεί ισχυρή ζήτηση και δίκαιη αποζημίωση για τα έργα δέσμευσης άνθρακα, μέσα από έξυπνο συνδυασμό δημόσιας και ιδιωτικής χρηματοδότησης, που θα διασφαλίζει περιβαλλοντική και κλιματική ακεραιότητα.
– Να υιοθετηθούν ώριμες κυκλικές λύσεις, όπως αυτές που αναπτύσσουμε στη Biosolids, ώστε οι παραγωγοί να συμμετέχουν χωρίς υπερβολική γραφειοκρατία και δυσανάλογο ρίσκο.
Για την ελληνική γεωργία, αυτό δεν είναι μια ακόμη συζήτηση στις Βρυξέλλες. Είναι ευκαιρία να αναπτυχθούν πρότυπα έργα γεωργίας άνθρακα, που θα δίνουν εισόδημα στους παραγωγούς και θα ενισχύουν την ανθεκτικότητα των εκμεταλλεύσεών τους, εφόσον συνδέσουμε το ευρωπαϊκό πλαίσιο με ρεαλιστικές πρακτικές στο έδαφος. Στη Biosolids θα συνεχίσουμε να επενδύουμε σε λύσεις που φέρνουν πιο κοντά την κλιματική πολιτική, την αγροτική πράξη και την τοπική οικονομία.
